گزارش سمینار علمی «28 اسد؛ پروسه ناتمام استقلال افغانستان و پیامدهای آن»

دانشکده علوم سیاسی بعد از ظهر روز پنجشنبه تاریخ 6 سنبله 1404 سمیناری تحت عنوان «28 اسد؛ پروسه ناتمام استقلال افغانستان و پیامدهای آن» با شرکت استادان و محصلان ماستری و لیسانس روابط  بین الملل در سالن اجتماعات ساختمان کاتب برگزار نمود. در این سمینار دو سخنران؛ یکی از خارج دانشگاه و دیگری از استادان دانشکده علوم سیاسی کاتب به ایراد سخن پرداختند. در ابتدا آقای شکر الله سروری یکی از کارمندان کاتب با تلاوت آیاتی از قرآن کریم برنامه را آغاز نمود آنگا آقای مرتضی مشرفی یکی از محصلان ماستری روابط بین الملل بعنوان مجری و دبیر علمی سمینار در جایگاه قرار گرفته و به  مهمانان خیر مقدم گفت. آقای مشرفی پس از اتمام سخنان افتتاحیه خویش از دکتور محمد اکرم عارفی از استادان دانشکده علوم سیاسی دانشگاه کاتب برای ارایه سخنانش به جایگاه دعوت به عمل آورد. دکتور محمد اکرم عارفی در جایگاه قرار گرفته و ضمن تقدیم احترام به مهمانان و شرکت کنندگان، سخنان خویش را در محورهای ذیل ارایه نمود:

1-  تعریف  مفهوم استقلال و ویژگیهای آن؛ وی گفت که استقلال یک امر نسبی است و نمی تواند به معنای خود بسندگی کامل و همه جانبه بوده باشد بخصوص در دوران جدید که وابستگی کشورها به همدیگر در عرصه های مختلف گسترش یافته و هر روز این وابستگی گسترده تر نیز میگردد.

2- بررسی عوامل ناتمام ماندن روند استقلال در افغانستان؛ آقای عارفی مهمترین عامل ناتمام ماندن روند استقلال کشور را از نظر سیاسی، فقدان مشروعیت دولتها و تکیه نمودن آنها به حمایت قدرتهای بیرونی ذکر نمود. وی دومین عامل مهم دیگر را که بر ضعف استقلال افغانستان موثر بوده است، حساسیت موقعیت افغانستان در بازیهای منطقه ای و جهانی ذکر نمود. وی گفت که قدرتهای بزرگ جهانی و منطقه ای سعی کرده است از موقعیت استراتژیک خاص افغانستان در پیش برد سیاستهای خود بهره برداری نماید و راه این بهره برداری را اعمال نفوذ بر افغانستان دانسته اند.

3- سومین محور سخنان دکتور عارفی تحلیلی از وضعیت کنونی استقلال افغانستان بود. وی گفت که افغانستان یکبار دیگر به میدان رقابتهای قدرتهای بیرونی و تلاش برای اعمال نفوذ بر این کشور تبدیل شده است. این روند میتواند به وابستگی و ابزارگونگی دولت در افغانستان منجر گردد.

 دومین سخنران این سمینار آقای فضل الرحمن اوریا یک تن از فعالان سیاسی و اجتماعی کشور بود. وی سخنان خویش را به بررسی جریان مبارزه استقلال شاه امان الله و ادامه این روند در دهه های بعد از آن اختصاص داد. آقای اوریا مبارزه استقلال خواهانه شاه امان الله را مورد تمجید قرار داده و گفت که این استقلال بسیار به سختی به دست آمد و امان الله در حفظ آن تمام کوششهای خود را به خرچ داد اما بعداز امان الله استقلال کشور دوباره نادیده گرفته شد و نفوذ سیاسی انگلیس بر افغانستان توسط شاهان پس از امان الله از نو برقرار گردید.

آقای اوریا گفت که افغانستان بخاطر موقعیت استراتژیک خود در اواخر دهه 1980 یکبار دیگر مورد توجه قدرتهای بیگانه از جمله اتحاد شوروی قرار گرفت. نیروهای اتحاد شوروی سابق افغانستان را اشغال کردند و افغانستان به یک کشور وابسته به شوروی تبدیل گردید. مردم افغانستان با قیامهای اسلامی و ملی خود، نیروهای شوروی را از افغانستان خارج نموده و زمینه ساز دست یابی به استقلال گردید اما به دلایل ضعف نیروهای اسلامی و ملی و وابستگی آنان به قدرتهای بیرونی، افغانستان نتوانست به استقلال کامل دست یابد. جنگهای داخلی در چهار دهه گذشته در افغانستان زمینه را برای وابستگی این کشور فراهم کرده و مانع از رسیدن به استقلال کامل شده است.

 اوریا اضافه کرد که افغانستان در 20 سال گذشته یک بار دیگر مورد هجوم مستقیم نیروهای بیگانه قرار گرفت و تحت حمایت و نفوذ قدرتهای بزرگ درامد. اکنون نیروهای خارجی از افغانستان خارج گردیده اما کشور هنوز مجال و فرصت رسیدن به استقلال کامل را حاصل نکرده است. قدرتهای بزرگ جهانی در صدد حضور و نفوذ مجدد خود بر افغانستان هستند.

سمینار با اتمام سخنان آقای اوریا به پایان رسید و در خاتمه یکی از استادان حاضر در مراسم دعای پایانی را قرائت کرد.

 

0 0 votes
Article Rating

Sharing



چاپ
Subscribe
Notify of
guest

0 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments

2026-03-09